Ból kolana – łąkotka

przez

Staw kolanowy to największy staw w ludzkim ciele. Jest on połączeniem dwóch kości długich (udowej i piszczelowej). Jest zdolny przenosić ogromne siły wielokrotnie przekraczające masę ciała człowieka. Wspomaga go w tym rzepka znajdująca się z przodu kolana, więzadła oplatające całe kolano ze wszystkich stron ale także i wewnątrz. A skoro jesteśmy już wewnątrz kolana to przejdźmy do jednej z ciekawszych struktur które się tam znajdują czyli do łąkotki.

Łąkotka a właściwie łąkotki znajdują się wewnątrz stawu kolanowego i składa się głównie z kolagenu i wody. Ich głównym zadaniem jest zwiększenie powierzchni styku kłykcia kości udowej z powierzchnią stawową kości piszczelowej. Ograniczają również rotację w stawie kolanowym! Często zapominamy, że kolano nie działa jak zawias w drzwiach ale przy zgięciu ok 90st kość podudzia potrafi się obracać w osi kłykcia bocznego kości udowej. Przy wyprostowanej nodze jest to niemożliwe z powodu napięcia aparatu więzadłowego stawu. Łąkotka ze względu na swoją budowę i funkcję niestety dość często ulega uszkodzeniu. Powodem może być zarówno nagły uraz jak i powolna erozja i degeneracja spowodowana starzeniem się organizmu i powtarzającymi się przeciążeniem stawu. W stanach zwyrodnieniowych jak i nagłych urazach łąkotek duże znaczenie ma masa ciała, kąt Q, płeć, stopień aktywności fizycznej, zażywanie używek (palenie papierosów, picie alkoholu), deficyt snu oraz jakość przyjmowanego pożywienia.

W przypadku choroby zwyrodnieniowej, czyli postępującemu uszkodzeniu łąkotki mogącemu trwać nawet lata najczęściej towarzyszą:
- łatwy do zlokalizowania, najczęściej opisywany jako “przeszywający” ból kolana po przyśrodkowej stronie
- ból występuje najczęściej podczas obciążenia nogi tylko w pewnych określonych ruchach
- ból może narastać i utrzymywać się po wysiłku fizycznym, może choć nie musi towarzyszyć mu kilkudniowy obrzęk
- ból zlokalizowany po boku podczas schodzenia po schodach
- duży ból podczas próby kucnięcia jak i próby siedzenia w siadzie skrzyżnym (po turecku)

W przypadku nagłych urazów mogą występować wszystkie powyższeobjawy plus:
- obrzęk może być dużo większy
- może towarzyszyć uczucie niestabilności kolana
- uczucie przeskakiwania w stawie
- kolano może się blokować - dzieje się tak gdy fragment uszkodzonej łąkotki oderwie się i przemieści wewnątrz stawu

Jeżeli masz u siebie co najmniej 3 z wyżej wymienionych objawów prawdopodobnie twoja łąkotka woła o pomoc! Co należy wtedy zrobić?
W pierwszej kolejności tak zwana ekonomia medycyny wskazuje wizytę u fizjoterapeuty. Występuje wiele jednostek chorobowych aparatu ruchu które do złudzenia dają podobne objawy. Dopiero seria testów i odpowiednio przeprowadzony wywiad może potwierdzić lub obalić postawioną diagnozę i zasugerować możliwie najskuteczniejsze działanie. Dobrze jeżeli już na takiej wizycie fizjoterapeuta za pomocą aparatu USG będzie mógł wstępnie ocenić czy jego przypuszczenia są słuszne.

Załóżmy jednak, że wywiad i badanie (z USG czy bez) wskazuje na uszkodzenie łąkotki. Następnym krokiem będzie wykonanie rezonansu magnetycznego kolana (MRI). Jest to o tyle istotne, że w zależności od rodzaju uszkodzenia a znamy ich co najmniej 6 typów są różne rokowania i wskazania do dalszego postępowania.

Czasem niezbędna będzie operacja - w szczególności należy ją rozważać przy nagłych przypadkach gdy nie jest zmieniona mechanika ruchu kończyny oraz przy zaawansowanych zmianach zwyrodnieniowych gdzie szansa na samoregenerację jest znikoma. To zawsze należy skonsultować z ortopedą który o ile będzie to możliwe zaproponuje leczenie zachowawcze czyli fizjoterapię.

Leczenie zachowawcze jest połączeniem terapii manualnej i treningu. Polega ono na wytworzenie w ciele szeregu adaptacji. W pierwszej kolejności zmniejszenie napięcia w okolicy uszkodzonej łąkotki, zmniejszyć obrzęk oraz stopniowo poprawiać zakres ruchomości. Następnie w kontrolowanych warunkach stopniowe dociążenie tkanki tak aby miała możliwość się przebudować. Reedukacja motoryczna będzie kluczowa aby nie prowokować dalszego uszkodzenia. O ile będzie to zasadne umożliwi łąkotce regenerację i zapobiegnie interwencji chirurgicznej. Czas trwania leczenia zachowawczego może być różny. Składa się na to wiele czynników ale średnio trzeba przyjąć 8-15 tygodni. Należy jednak pamiętać, że takie postępowanie jest obciążone ryzykiem niepowodzenia. Może okazać się, że po tym czasie efekty będą niezadowalające i będzie konieczna interwencja lekarza. Przebyta wcześniej rehabilitacja znacznie poprawia rokowania, przygotowuje kończynę do zabiegu i przyśpiesza proces odzyskiwania sprawności.

Ważne jest dobranie postępowania do istniejącego typu urazu. Inne będzie przy pęknięciu poprzecznym, horyzontalnym czy po szyciu łąkotki. Niezwykle istotne jest aby poinformować fizjoterapeutę o ewentualnym miejscu szycia czy innych czynnościach jakie były podjęte podczas laparoskopii. Można w tym celu przynieść wypis ze szpitala. Przykładem jest sytuacja w której operator podjął się szycia rogu tylnego łąkotki. W takim przypadku bardzo nie wskazany jest trening mięśni kulszowo-goleniowych przez pierwsze 6 tygodni. W innych przypadkach może to być bardzo ważny element rehabilitacji.

Przykładowe postępowanie jakie podejmujemy w MoveWell po naprawie łąkotki.
Rehabilitacja obejmuje trzy fazy. Aby przejść do kolejnej pacjent musi spełnić szereg wymagań i posiadać adekwatne do poziomu rehabilitacji umiejętności. Dobrze, jeżeli jest możliwość ciągłego monitorowania stanu operowanego miejsca za pomocą USG i określaniu stopnia regeneracji łąkotki.

Pierwsza faza - maksymalna ochrona. Zwykle to pierwsze 6 tygodni po operacji. W tym czasie ważne jest działanie przeciwobrzękowe - wysokie układanie kończyny, specjalny rodzaj masażu manualnego oraz mechanicznego (nogawki kompresyjne). Pomocne jest też oklejanie plastrami Kinesio Tape. Ograniczenie ruchomości kończyny i stopniowe odzyskiwanie ruchomości. Kolejno 30,50,70,90 st zgięcia kolana. Dbamy o ruchomość rzepki, bliznę oraz minimalizujemy ubytki mięśni. Unieruchomiona kończyna dosłownie będzie znikać w oczach a
odzyskanie objętości mięśnia będzie trwało całe miesiące. Przyjmuje się, że każdy tydzień unieruchomienia będzie skutkował miesiącem treningu. W tym celu uczymy pacjenta ćwiczeń izometrycznych oraz udostępniamy wysokiej klasy urządzenia do elektrostymulacji mięśni.

Jeżeli pacjent osiągnął zakres ruchu (0-90st), nie ma bólu i wysięku w kolanie i wykazuje dobrą kontrolę mięśnia czworogłowego uda przechodzimy do fazy drugiej.

Faza druga - umiarkowana ochrona. Ramowo trwa od 6-10 tygodnia. Na tym etapie przechodzimy do stopniowego wzmacniania siły mięśniowej i normalizacji zakresu ruchu kolana (-5-0-140 st). Wprowadzamy ćwiczenia giętkości, siłowe, poprawiające koordynację oraz zwiększające wytrzymałość kończyny. Jeżeli pacjent osiągnie pełny zakres ruchu w kolanie, nie ma bólu i tkliwości uciskowej a także wypada pozytywnie w badaniach klinicznych można przejść do ostatniej fazy odzyskiwania sprawności.

Faza III - zaawansowana rehabilitacja i RTS (return to sport). Dzięki możliwości korzystania z sali treningowej i doświadczenia w treningu naszych fizjoterapeutów pracujemy z pacjentem poprawiając jego zdolności motoryczne takie jak siła, wytrzymałość, zwinność, propriocepcja. Jest to ważna część rehabilitacji która nie tylko buduje u pacjenta zaufanie do kończyny jak i zabezpiecza go przed powtórnym uszkodzeniem operowanej łąkotki. Pod koniec za pomocą platform diagnostycznych i specjalnie skonstruowanego przez naszych fizjoterapeutów protokołu zawierającego serię testów obiektywnie oceniamy asymetrię kończyn. Omawiamy i wydajemy wynik pacjentowi jako świadectwo przeprowadzonej rehabilitacji i odzyskania sprawności po operacji.

Rehabilitacja po każdym zabiegu czy operacji to proces wymagający od pacjenta dużo cierpliwości i pracy zarówno na sali treningowej jak w domu. Życzymy aby nie zaistniała taka potrzeba a jeżeli jednak to chętnie służymy pomocą.

183 komentarze do “Ból kolana – łąkotka”

  158. 6ffwin, huh? The name’s catchy. Hope the winning streaks are too! Gonna give it a shot and see if I can hit the jackpot. Good luck to me! 6ffwin here I come!

  166. whoah this weblog is wonderful i really like reading your articles.
    Keep up the great work! You know, lots of individuals
    are looking around for this info, you could help
    them greatly.

  168. Howdy terrific blog! Does running a blog such as this require a great deal
    of work? I’ve very little understanding of computer programming however
    I was hoping to start my own blog in the near future. Anyhow, should you have any recommendations or techniques for new blog owners
    please share. I know this is off subject however I just
    wanted to ask. Appreciate it!

  169. Have you ever considered publishing an ebook or guest authoring on other blogs?

    I have a blog based on the same information you discuss and would love to
    have you share some stories/information. I know my audience would value your
    work. If you’re even remotely interested, feel
    free to send me an e-mail.

  174. We stumbled over here different website and thought I should check things out.
    I like what I see so now i’m following you. Look forward to
    checking out your web page repeatedly.

  177. I truly love your blog.. Excellent colors & theme.
    Did you make this amazing site yourself? Please reply back
    as I’m looking to create my own site and would like to know where you got this from
    or exactly what the theme is named. Thank you!

  180. Generally I don’t read article on blogs, however I would like to say that this
    write-up very forced me to try and do so! Your writing style has been surprised
    me. Thank you, very great article.

  181. I’m impressed, I must say. Seldom do I encounter a blog that’s equally educative and interesting,
    and without a doubt, you’ve hit the nail on the head.
    The problem is something which too few men and women are speaking intelligently about.
    Now i’m very happy I stumbled across this in my hunt
    for something concerning this.

  182. Good day! I could have sworn I’ve visited your blog before but after
    looking at some of the posts I realized it’s new to me.
    Anyhow, I’m definitely delighted I came across it and
    I’ll be bookmarking it and checking back often!

  183. A fascinating discussion is definitely worth comment. There’s no doubt that
    that you need to write more about this issue, it may not be
    a taboo matter but typically people don’t speak about these subjects.
    To the next! Best wishes!!

Dodaj komentarz