Więzadło krzyżowe przednie

przez

Więzadło krzyżowe przednie – popularnie nazywane ACL – nazwa się wzięła od pierwszych liter łacińskiej nazwy (łac. anterior cruciate ligament). Jest to kształtem przypominającym wstążkę więzadło znajdujące się wewnątrz kolana. Łączy ono dwie kości – piszczelową z udową. Przebiega skośnie ku przodowi i dołowi od powierzchni wewnętrznej kłykcia bocznego kości udowej do pola międzykłykciowego kości piszczelowej. Przyjmuje się, że tworzą go dwa pęczki, choć niektóre opracowania anatomiczne mówią nawet o trzech. Są to pęczek przednio-przyśrodkowy, który jest częścią powierzchowną (najczęściej ulega urazom), jak i część tylno-boczna. ACL jest bogaty w liczne receptory układu nerwowego. Między innymi są to proprioreceptory dzięki którym układ nerwowy jest w stanie precyzyjnie określić w jakiej pozycji znajduje się kolano. Mechanicznie ACL jest odpowiedzialny za ograniczenie translacji w stawie czyli wysuwania się kości piszczelowej w przód a także z pomocą PCL ogranicza rotację wewnętrzną kości piszczelowej względem kości udowej. (Podczas rotacji wewnętrznej więzadło krzyżowe przednie skręca się i opiera o więzadło krzyżowe tylne. Przy rotacji zewnętrznej napięcie między więzadłami maleje). Zgodnie z obecną wiedzą uważa się, że ACL ma wytrzymałość ok 2500N + 20% zdolności amortyzacji przeciążeń. Po przekroczeniu tego progu ulega uszkodzeniu. Dla porównania bierny wyprost kończyny generuje siłę około 100N, chód 400N a bieg z nagłą zmianą kierunków 1700N. Do urazu najczęściej dochodzi w wypadku kombinacji wielu wektorów sił. Najczęściej jest to suma sił koślawiących (kolana ustawione w literę X) i rotacji kolana do wewnątrz. Do wyizolowanego uszkodzenia więzadła krzyżowego przedniego dochodzi jednak dosyć rzadko. Uraz dużej sile i komponentach rotacji i koślawienia doprowadza do tak zwanej “Nieszczęśliwej Triady” lub “Triady O’Donoghue”. Jest to wielopoziomowe uszkodzenie struktury stawu. Uszkodzeniu oprócz ACL ulegają także więzadło poboczne (MCL) oraz łąkotka przyśrodkowa. Jeżeli jednak mamy do czynienia z wyizolowanym uszkodzeniem więzadła krzyżowego przedniego to należy wiedzieć jaki jest typ uszkodzenia oraz jakie są jego konsekwencje kliniczne ponieważ nie zawsze struktura = funkcja.


Podstawą do rozpoznania są ból i słyszalny “trzask” w kolanie. Może towarzyszyć uczucie “uciekania” kolana podczas aktywności (w przypadku uszkodzenia I-wszego stopnia nie jest obecne). Obrzęk, ze względu na słabe ukrwienie samego więzadła, najczęściej powstaje dopiero 4-12 godzin po urazie uniemożliwiając jednocześnie zgięcie i wyprost stawu. Bolesność uciskowa w miejscu uszkodzenia. Krew podczas ściągania płynu z kolana sugeruje uszkodzenie więzadeł.


Wyróżnia się IV stopnie uszkodzenia :
I ) przerwanie minimalnej ilości włókien/ naciągnięcie włókien – miejscowa bolesność i obrzęk z zachowaniem stabilności w kolana.

II ) Częściowe przerwanie ciągłości włókien/naderwanie – ból, upośledzenie funkcji i siły, umiarkowany nieprawidłowy zakres ruchomości (testy ortopedyczne mogą być bolesne)

III) Całkowite przerwanie ciągłości więzadła/zerwanie (utrata funkcji, wyraźnie nieprawidłowy zakres ruchu, brak stabilności kolana, o ile nie uległy uszkodzeniu inne struktury – brak bólu podczas testów)

IV) Oderwanie więzadła z przyczepem – awulsyjne (utrata funkcji, nieprawidłowy zakres ruchu, brak stabilności kolana, testy kolana mogą boleć ale nie muszą, możliwe jest uczucie obecności ciała obcego w stawie).


Jakie badania należy wykonać w pierwszej kolejności?
Przede wszystkim nie należy bagatelizować problemu. Zalecamy możliwie jak najszybciej udać się do lekarza ortopedy w celu postawienia diagnozy. Za pomocą testów klinicznych i wywiadu można z dosyć dużą trafnością określić który typ uszkodzenia doznał pacjent. Warto w pierwszej kolejności pomyśleć o badaniu RTG na podstawie którego lekarz wykluczy złamania. Przykładowym złamaniem powiązanym z urazem ACL jest złamanie Segonda – jest to złamanie awulsyjne kości piszczelowej z udziałem przednio-bocznej części torebki stawowej kolana. Może być również widoczne awulsyjne złamanie w miejscu przyczepu więzadła do kości piszczelowej. Pomimo, że nie jest niezbędny do postawienia diagnozy, często wykonuje się rezonans magnetyczny. Jest to skuteczne badanie (ponad 95% skuteczności) które potwierdza uraz, pozwala go dokładnie zakwalifikować oraz uwidacznia sąsiednie uszkodzone tkanki miękkie.


Leczenie: Szekspirowski dylemat – operować czy nie operować? Jeżeli tak to jak i co potem?


Wybór sposobu leczenia zależy przede wszystkim od oczekiwań pacjenta. Na tej podstawie lekarz ortopeda może zaproponować najbardziej odpowiednią technikę operacyjną (leczenie inwazyjne) lub od razu pokierować pacjenta do fizjoterapeuty na rehabilitację (leczenie zachowawcze). Warto jednak spróbować od razu leczenia zachowawczego. Należy pamiętać, że każda operacja, jakkolwiek lekka by nie była, jest w pewnym sensie urazem. To zawsze droga w jedną stronę. Operować można zawsze, cofnąć skutków takiego leczenia Leczenie operacyjne – jest to rekonstrukcja więzadła techniką artroskopową, najczęściej zalecane przy uszkodzeniach niestabilnych, gdzie dochodzi do podwichnięcia rotacyjnego kości piszczelowej. Leczenie zachowawcze – ukierunkowane na trening mięśniowy – wskazane przy uszkodzeniach stabilnych (częściowych lub całkowitych).

Rehabilitacja w przypadku leczenia zachowawczego ma na celu :
● Reedukację pacjenta na temat jego stanu zdrowia
● Likwidację obrzęku i bólu
● Przywrócenie ruchomości stawu kolanowemu i wzmocnienie mięśni odpowiedzialnych za stabilną i równą pracę w jego obrębie
● Odbudowa percepcji w obrębie uszkodzonego stawu i całej kończyny
● Wyrównanie dysbalansu sił generowanych przez kończyny dolne
● Zbudowanie zaufania pacjenta względem kontuzjowanej kończyny
● Po odzyskaniu ruchomości i siły można stopniowo zwiększać aktywność w celu określenia jaki poziom funkcjonalny nie stwarza ryzyka niestabilności
● Reedukacja na temat utrzymania przez pacjenta aktywności fizycznej

Rehabilitacja w przypadku leczenia operacyjnego ma na celu :
Przed:
● Uzyskanie pełnego zakresu ruchu i zmniejszenie stanu zapalnego oraz obrzęku
● Nauczenie pacjenta poruszania się o kulach
● W miarę możliwości trening siłowy mięśni kończyny która będzie operowana
Po:
● Edukacja pacjenta na temat przebiegu gojenia i przyjmowania się przeszczepu
● Wczesne obciążanie kończyny i nacisk na odzyskanie pełnego wyprostu w stawie kolanowym
● Uruchomienie mięśni kulszowo-goleniowych, czworogłowego i pośladkowych kończyny operowanej poprzez ćwiczenia izometryczne lub w ograniczonym zakresie ruchu.
● Zmniejszenie bólu i obrzęku
● Uelastycznienie blizny pooperacyjnej
● Poprzez techniki manualne tonizację napięcia mięśniowego
● Wdrażanie odpowiednio zaprogramowanego treningu mającego na celu przywrócenie sprawności kończynie operowanej. W skład takiego treningu wchodzą ćwiczenia w zamkniętych i otwartych łańcuchach kinematycznych, trening prioproceptywny, czynnościowy i wydolnościowy
● Zbudowanie zaufania pacjenta względem kontuzjowanej kończyny
● Po odzyskaniu ruchomości i siły można stopniowo zwiększać aktywność w celu określenia jaki poziom funkcjonalny nie stwarza ryzyka niestabilności
● Reedukacja na temat utrzymania przez pacjenta aktywności fizycznej


Ile trwa rehabilitacja? Kiedy będę mógł/a uprawiać sport?


Według najnowszej dostępnej wiedzy i naszego doświadczenia średni czas rehabilitacji określa się na 7-8 miesięcy. Sam czas powrotu do sprawności ze względu na złożoność problemu jest trudny do dokładnego określenia i u każdej osoby będzie on zmienny. Jest to zależne od wieku pacjenta, obszaru urazu, zastosowanej techniki leczenia, intensywności i jakości rehabilitacji oraz samej fizjologii pacjenta. Warto w tym miejscu zwrócić uwagę na fakt, że ludzki organizm potrzebuje około 500 dni aby w pełni przebudować kolagenowo uszkodzone więzadło. W Movewell, poza terapią manualna, kładziemy duży nacisk na ćwiczenia. Odbudowanie siły mięśniowej, zakresu ruchomości i świadomości stawu jest kluczowe dla skutecznej rehabilitacji. Mówi się, że sukces rekonstrukcji operacyjnej zależy w 30% od lekarza, 30% od terapeuty ale reszta to już zadanie pacjenta. Dzięki możliwości korzystania z odpowiednio wyposażonej sali treningowej umożliwiamy skuteczny i bezpieczny powrót do sprawności.

 mgr fizjoterapii Michał Jagielski
mgr fizjoterapii Jakub Rybicki

249 komentarzy do “Więzadło krzyżowe przednie”

  189. Aktualnie Royal Casino stalo sie jedna z najczesciej wybieranych platform dla uzytkownikow z Polski. Aby rozpoczac gre bez ryzyka, wystarczy skorzystac z tego sprawdzonego dostepu — Kasyno Royal Casino Polska Royal Casino Polska kody bonusowe na start
    . Dzieki szerokiej ofercie gier, intuicyjnemu interfejsowi oraz wsparciu dla polskich metod platnosci, Royal Casino podbija rynek wsrod platform hazardowych.
    „Graj w tysiace slotow od razu!”

    Rejestracja w Royal Casino dla polskich graczy | Proste Zalozenie Konta Blyskawicznie

    Tworzenie profilu w Royal Casino jest intuicyjny, dzieki czemu polscy gracze moga wejsc do akcji niemal natychmiast. Wystarczy wejsc na portal Royal Casino poprzez link z poczatku artykulu, nastepnie nacisnac „Dolacz teraz”, uzupelnic dane oraz zweryfikowac profil. Po tym wystarczy wplacic balans startowy, aby odebrac bonus.
    „Zaloz konto w minute i zgarnij oferte startowa!”

    Bonusy w Royal Casino PL | Promocje Specjalne

    Oferta startowa to jednen z najwiekszych atutow Royal Casino. Nowi gracze moga otrzymac dodatkowe srodki juz na poczatku gry. W ofercie dostepne sa srodki ekstra, obroty gratis na najlepszych grach, a takze program lojalnosciowy, ktory nagradza aktywnosc.
    „Zgarnij 100% bonusu na eksploracje gier!”

  191. Aktualnie Royal Casino stalo sie jedna z najpopularniejszych platform dla fanow gier online w PL. Aby bezpiecznie wejsc na strone, wystarczy skorzystac z oficjalnego wejscia — Royal Casino Polska aplikacja z bonusami po rejestracji dla graczy z Polski
    . Dzieki zroznicowanej kolekcji tytulow, plynnej nawigacji oraz wsparciu dla polskich metod platnosci, Royal Casino zyskuje przewage wsrod serwisow z grami.
    „Odkrywaj nowe gry z pelna swoboda!”

    Rejestracja w Royal Casino dla polskich graczy | Szybki Start Bez Zbednych Formalnosci

    Tworzenie profilu w Royal Casino jest szybki, dzieki czemu uzytkownicy z PL moga korzystac z oferty niemal natychmiast. Wystarczy wejsc na portal Royal Casino poprzez zweryfikowane zrodlo, nastepnie wybrac „Zaloz konto”, wypelnic formularz oraz zweryfikowac profil. Po tym wystarczy dodac srodki, aby odebrac bonus.
    „Dolacz szybko i zgarnij oferte startowa!”

    Bonusy w Royal Casino PL | Promocje Specjalne

    Premia dla nowych uzytkownikow to jednen z glownych powodow, aby dolaczyc Royal Casino. Nowi gracze moga zwiekszyc swoj balans juz na poczatku gry. W ofercie dostepne sa premie za pierwsza wplate, darmowe spiny na wybranych slotach, a takze VIP Club, ktory zapewnia specjalne profity.
    „Zgarnij 100% bonusu na rozgrywke!”

  197. Hey! This is kind of off topic but I need some help from an established blog.
    Is it difficult to set up your own blog? I’m not very
    techincal but I can figure things out pretty quick. I’m thinking about setting up my own but I’m not sure where to start.
    Do you have any tips or suggestions? With thanks

  202. Heard some whispers about 18win1. Decided to give it a whirl. Site’s alright, nothing too flashy, but it gets the job done. Registration was smooth! Definitely worth checking, especially if you like simple and straightforward. Find them here: 18win1

  212. hello there and thank you for your info – I’ve definitely
    picked up something new from right here. I did however expertise several technical points using this website,
    as I experienced to reload the website lots
    of times previous to I could get it to load properly.
    I had been wondering if your web host is OK? Not that
    I’m complaining, but sluggish loading instances times will very frequently affect your placement in google and could damage
    your high-quality score if ads and marketing with Adwords.
    Anyway I am adding this RSS to my e-mail and can look out for a lot more of your respective intriguing content.

    Ensure that you update this again soon.

  213. Greetings I am so delighted I found your website, I really
    found you by mistake, while I was looking on Askjeeve for something else, Anyways I am here now
    and would just like to say thank you for a fantastic post and a all round exciting blog (I also love the theme/design), I don’t have time to browse it
    all at the moment but I have bookmarked it and also added your
    RSS feeds, so when I have time I will be back to read a lot more, Please do keep up the great jo.

  214. Hi there! Someone in my Myspace group shared this site with us so I came to give it a look. I’m definitely loving the information. I’m bookmarking and will be tweeting this to my followers! Excellent blog and wonderful design.

  220. I’ll right away take hold of your rss as I can’t in finding your e-mail subscription hyperlink or e-newsletter service. Do you’ve any? Please let me recognize in order that I may just subscribe. Thanks.

  221. Hi there! This blog post couldn’t be written any better! Looking
    at this post reminds me of my previous roommate! He continually kept talking about this.
    I’ll send this article to him. Fairly certain he will have a
    good read. Thank you for sharing!

  239. I think that what you composed was actually very reasonable.
    However, what about this? suppose you were to create a awesome
    post title? I am not saying your information isn’t solid, but suppose you added something to
    maybe get a person’s attention? I mean Więzadło krzyżowe przednie – MoveWell
    is kinda plain. You could glance at Yahoo’s home page
    and watch how they write post headlines to get people interested.
    You might add a video or a related pic or two to grab readers interested
    about what you’ve written. Just my opinion, it would bring your website a little bit more interesting.

  240. Fantastic beat ! I would like to apprentice at the same time as you amend your website, how can i subscribe for a blog website?
    The account helped me a applicable deal. I have been tiny bit acquainted of this your broadcast offered vivid clear idea

  241. Hi there, I do believe your web site could possibly be having browser
    compatibility issues. When I look at your site in Safari, it looks fine however, if opening in IE, it’s got some overlapping issues.
    I just wanted to give you a quick heads up! Apart from that, great site!

  242. Good post. I learn something totally new and challenging
    on blogs I stumbleupon every day. It will always be
    interesting to read content from other authors and practice a little something from their sites.

  244. I am extremely impressed together with your writing skills as
    well as with the structure for your blog. Is that this a paid subject matter or did you customize it
    your self? Either way keep up the nice high quality writing, it is uncommon to peer a
    great blog like this one nowadays..

  246. Write more, thats all I have to say. Literally, it seems as though you relied on the video to
    make your point. You clearly know what youre talking about,
    why throw away your intelligence on just posting videos to your site when you could be giving us something enlightening to read?

  249. Heard about bet361 from my friend. The site looks modern, and the signup bonus is pretty good. Let’s see if it’s my lucky day. Give it a try if you fancy your chances bet361

Dodaj komentarz